Ankara
10:56

TR | CH | EN   
Pekin
15:56


Çin Ay dan topladığı numuneleri dünyayla paylaşacak

Chang'e-5 Ay sondası 23 günlük uzay görevini tamamlayarak Dünya'ya geri döndü. Böylece Çin'in Ay Keşif Projesi'nin ilk üç aşaması başarıyla tamamlandı. İnsanlık, 44 yıl sonra ilk kez Ay örneklerini Dünya'ya getirdi.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, gönderdiği tebrik mesajında, ilgili personelin Ay keşif ruhunu devam ettirmesi ve yıldızlararası keşif yolculuğunu sürdürmesini ümit ettiğini belirtti.

Chang'e AİLESİ

2007'de fırlatılan ve Çin'in efsanevi figürü Chang'e isimli bir tanrıçadan isimlendirilmiş Chang'e-1, Çin'in Ay Keşif Projesi kapsamında Ay yörüngesinde uçan ilk uydu durumunda.

Chang'e-4 adlı uzay aracı ile Ay"ın karanlık yüzüne gönderilen yine aynı efsanenin yeşim tavşan figüründen adlandırılan "Yutu-2" isimli Ay aracı, Ay yüzeyinde keşif gerçekleştirdi.

Chang'e-5 sondasının dün Dünya'ya geri dönmesiyle birlikte, Çin"in Ay Keşif Projesi planı kapsamındaki "gezinme, iniş yapma ve geri dönme" dâhil üç aşama başarıyla tamamlandı. Çin, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyetler Birliği'nden sonra Ay örnekleri alan üçüncü ülke oldu.

Chang'e-5, Çin'in uzay çalışmaları tarihindeki en karmaşık ve zorlu misyonlardan birini üstlendi ve görev sürecinde Çin uzay çalışmaları tarihinde beş ilke imza attı.

Chang'e-5 ilk kez yerküre dışındaki bir gök cisminden numune toplayıp paketledi ve yine dünya dışındaki bir gökcisminden ilk kez kalkış yaparak öngörülen yörüngeye isabetle oturdu. Ay yörüngesinde ilk kez insansız kenetleme gerçekleştiren Chang'e-5 ilk kez saniyede 11,2 km hıza ulaşarak yerküreye dönüş yaptı. Bir başka ilk olarak da Çin, Chang'e-5 misyonunun başarıyla tamamlanmasının akabinde Ay numuneleri depolama, analiz ve araştırma sistemini kurdu.

Bu, Çin'in bağımsız inovasyona dayanarak, sistem avantajlarını somutlaştırdığını gösteriyor.

NASA'YLA NUMUNELER PAYLAŞILACAK MI?

Bu son Ay keşif misyonunun en büyük kazancı olarak, Ay numunelerinin bilimsel ve teknolojik değeri uluslararası toplumdan büyük ilgi gördü.

Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) Başkan Yardımcısı Wu Yanhua, Ay numunelerinin aynı azim ve görüşe sahip kurumlar ve bilim insanlarıyla paylaşmak istediklerini ifade etti.

Reuters muhabiri dün Çin Devlet Konseyi tarafından Chang'e-5'le ilgili düzenlenen basın toplantısında, Ay'dan toplanan numunelerin NASA ile paylaşılıp paylaşılmayacağına dair bir soruyu gündeme getirdi.

Aynı zamanda Ay Keşif Misyonu Direktör Yardımcısı görevini üstelenen Wu Yanhua, Dış Uzay Anlaşması'na göre uzay kaynaklarının insanlığın ortak serveti olduğunu ve bu anlaşma uyarınca hareket edeceklerini vurguladı.

İlgili keşif verileri dâhil olmak üzere Ay örneklerini aynı azim ve görüşe sahip olan kurumlar ve bilim insanlarıyla paylaşmak istediklerini dile getiren Wu Yanhua, ancak maalesef 2011'de ABD Kongresi'nin NASA gibi resmi kurumların uzay konusunda Çin'le işbirliği yapmasını kısıtlamak için Wolf Maddesi'ni onayladığına işaret etti.

Wu Yanhua, işbirliği konusunun ABD yönetiminin politikalarına bağlı olduğunu ve ister Amerikan devlet kurumları ve kuruluşları, ister bilim insanları ve mühendislerle eşit, ortak kazanca ve yarara ve barışçıl kullanıma dayalı ilkelerde samimi ve dostane işbirliği yapmaya hazır olduklarını kaydetti.

Öte yandan, Chang'e-5 Dünya'ya döndükten sonra Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Twitter hesabında "Eve hoş geldin Chang'e-5!" mesajını paylaştı ve Çin'in Ay keşif misyonunun büyük önem arz ettiğini dile getirdi.

NASA ise Twitter'da Amerikan Artemis projesiyle ilgili bir video paylaşmayı tercih etti.

NASA hesabının paylaşımında şöyle denildi: "Artemis projesinin astronotları, insanlığın Ay'a giden yolunu açacak!"

Artemis projesi, NASA'nın sürdürdüğü bir uzay keşif programıdır ve Ay'a geri dönmeyi ve Mars'a inmeyi amaçlamaktadır.

NASA'nın Bilim Misyonları Direktör Yardımcısı Thomas Zurbuchen, kendi sosyal hesabında Chang'e-5'in geri dönüşünü tebrik etmek için bir mesaj gönderdi. Thomas Zurbuchen, "Bugün Ay numunelerini Dünya'ya getirdiği için Çin'i tebrik ediyoruz! Uluslararası bilim topluluğu, Çin'in Chang'e-5 görevini başarıyla tamamlamasını kutluyor. Bu numuneler, Dünya-Ay sisteminin sırlarının açığa çıkarılmasına ve Güneş sistemi tarihine ilişkin yeni bilgiler elde edilmesine yardımcı olacak." diye yazdı.

NUMUNELER HALKA GÖSTERİLECEK

Çinli yetkili Wu Yanhua, dün düzenlenen basın toplantısında ayrıca, Change-5 keşif aracının Ay'dan getirdiği toprak ve kaya örneklerinin Çin Ulusal Müzesi'nde halka sergileneceğini de söyledi.

Numuneler sayesinde temel olarak Ay'ın kökeni ve jeolojik evrimini anlamak için bilimsel araştırma yapılacağını dile getiren Wu Yanhua, uluslararası iş birliği sözleşmelerine göre, yakında Ay numuneleri için veri yönetmeliğini yayınlayacaklarını ve bilgileri paylaşacaklarını belirtti.

Wu Yanhua, bazı örneklerin ulusal hediye olarak kabul edileceğini ve Birleşmiş Milletler (BM) Uzay İşleri Ofisi'nin (UNOOSA) başvuru gönderdiğini ifade etti.

SONRAKİ UZAY KEŞİF ADIMLARI

Alınan bilgiye göre, Çin'in Ay Keşif Projesi'nin dördüncü aşaması ve gezegen keşif projesinin de ardı ardına hayata geçirilmesi bekleniyor.

Şu an ilk Mars keşif görevini üstlenen Tianwen-1 Mars yolculuğunu sürdürüyor ve aracın Mayıs ayında Mars'a ulaşması öngörülüyor.

Change-6, 7 ve 8 araçları geliştirilip, asteroit keşfi, Mars'tan numune toplama ve Jüpiter keşfi gibi projeler de planlandığı gibi uygulanacak.cri türk




HABER KÖŞESİ
ETKİNLİKLER